Mot behoudt larvegeheugen
13-03-2008 - motten weten hun bron terug te vinden door larvegeheugen.
Dit ontdekte onderzoekers van de Georgetown universiteit. Het team, onder leiding van Doug Blackiston, is hiermee het eerste dat dit lange termijn geheugen bij vlinders en motten aantoont. De resultaten worden deze maand gepubliceerd in het tijdschrift PloS one.
Blackiston leerde de larven een afkeer te krijgen voor bepaalde geuren.
Dit deed hij door elke keer dat een larve de betreffende geur rook een klein stroomstootje toe te dienen. De volwassen motten en vlinders, die na verpoppen ontstonden uit de getrainde larven, wisten nog steeds feilloos op welke geur ze niet af moesten gaan.
Larvenhersenen
Om er zeker van te zijn dat het hier ook echt om een herinnering gaat, deden de onderzoekers wat vervolgexperimenten.
Zo testten zij wat het effect is van het behandelen van poppen van ongetrainde larven met geur.
De vlinders en motten die uit deze poppen kwamen, hadden geen afkeer voor de gebruikte geur. De motten en vlinders die kwamen uit grondig gereinigde poppen van getrainde larven bleven daarentegen wel ver uit de buurt van deze geur.
De leeftijd van de larve tijdens training is wel belangrijk.
Alleen de larven die in een laat ontwikkelingsstadium (vlak voor verpoppen) getraind werden, konden zich de geur herinneren als ze volwassen waren.
Larven jonger dan drie weken konden wel leren om een geur te vermijden (zelfs tot in late ontwikkelingsstadia), maar onthielden de geur niet als ze eenmaal volwassen waren.
Blackiston denkt dat dit te maken heeft met de ontwikkeling van de larvenhersenen.
Een deel van de hersenen is al vroeg aanwezig, waardoor ook jonge larven de geur kunnen onthouden.
Een ander deel van de hersenen wordt pas vlak voor het verpoppen aangelegd. Tijdens het verpoppen worden de hersenen en het centraal zenuwstelsel van de larve compleet verbouwd.
Het gedeelte van de hersenen dat de jonge larve gebruikt, gaat hierbij verloren.
Verspreiding door geurherkenning
De onderzoekers weten nog niet hoe het kan dat een gedeelte van de hersenen in staat is om zo'n drastische verbouwing te overleven. Om daar achter te komen, moeten zij verder gaan kijken naar de rol van het centrale zenuwstelsel tijdens verpopping.
Maar al weten we nog niet precies hoe het werkt, het is wel duidelijk dat het voor Larven heel belangrijk is om geuren te onthouden wanneer ze volwassen zijn.
Zo kunnen vrouwtjesmotten door geurherkenning bijvoorbeeld de plantensoort of voorraad terug vinden waar zij als larve zelf van gegeten hebben.
Of ze herkennen juist plantensoorten en voorraden waar ze als klein larve ver uit de buurt bleven.
Op die manier kunnen ze hun eitjes op een gunstige plek leggen en zo de nakomelingen een grotere overlevingskans geven.
